(نمونه گیري از مایع آمنیون یا مایع دور جنین ( آمنیوسنتز

آمنیوسنتز چیست؟
جنین داخل کیسه اي قرار گرفته است که کیسه آمنیون نامیده می شود. داخل این کیسه از مایع آمنیون پر شده و جنین در آن شناور است . این مایع حاوي سلول هاي مرده ، زنده و ماده وراثتی جنین است. آمنیوسنتز به نمونه گیري از مایع آمنیون گفته می شود که تشـــخیص برخی از بیماري هاي جنین را قبل از تولد امکان پذیر می کند.
آمنیوسنتز در چه زمانی انجام می شود؟
زمان مناسـب براي نمونه مایع آمنیون از هفته 14 بارداري به بعد می باشـد (آمنیوســنتز معمولا قبل از هفته 14 صــورت نمی گیرد چون مقدار مایع کافی نیست).
آمنیوسنتز چگونه انجام می شود؟
ابتدا سونوگرافی انجام می شود تا موقعیت جفت و جنین مشـــخص شود. سپس محل ورود سرنگ ضد عفونی شده و بعد از بی حسی ، با استفاده از پروب سونوگرافی محل قرار گرفتن جفت و جنین مشخص می شود. سوزن مخصـوص نمونه گیري توسط پزشک متخصـص پره ناتالوژیسـت از پوست وجدار شکم رد می شود و وارد کیســه آمنیون شده و بوسیله سرنگ حدود 20 میلی لیتر از مایع اطراف جنین گرفته می شود .
هر چه سن جنین کمتر باشد مایع کمتر می توان گرفت.
آیا آمنیوسنتز دردناك می باشد؟
در طول آمنیوسنتز فرد کاملاً هوشیار است و نیاز به بی هوشی یا بی حسـی نیسـت و حدود 30-15 دقیقه زمان لازم دارد.این روش خیلی دردناك نمی باشد و فقط هنگام استفاده از سوزن ممکن است درد اندکی ایجاد شود. بعضـــی از خانم ها بعد از دادن نمونه به مدت یک روز انقباض (سفت شدگی) یا کمی درد در رحمشان احساس می کنند که طبیعی است.
نکات مهم قبل از انجام آمنیوسنتز :
1 -مصـرف هپارین ، آسپرین ، کمارین و وارفارین یک هفته قبل از نمونه گیري از جنین قطع شود و در مورد سایر داروهاي مصرفی با پزشک معالج خود مشورت نمائید.
2 -در صورت حساسیت به ماده بی حسی ( لیدوکائین ) و سایر داروها نظیر هیوسین به پزشک نمونه گیر حتما ً اطلاع دهید.
3 -گروه خونی خانم باردار حتماً مشخص شود و اگر منفی می باشد پزشک را مطلع کند ( در قسمت بعد بیشـتر توضیح داده شده است ).
4 -بهتر است صبحانه میل شود و با مثانه پر به مرکز مراجعه شود.
5 -قــبل از نمـــونه گیري خانواده می بایست رضایت نامه را امضــاء کنند. براي امضـاي رضایت نامه نیاز به حضـور همسـر می باشد.
نکات مهم بعد از انجام آمنیوسنتز:
1 -استفاده از شیافهاي واژینال پروژسترون هر شب یک عدد ، جهت کاهش خطر سقط توصیه می شود به مدت دو شب چنانچه لکه بینی کاملا ً قطع شده باشد نیاز به ادامه مصرف نیست.
2-اگر گروه خونی مادر RHمنفی  گروه خونی مثلا ً ب منفی -B باشـــد و گروه خونی پدر مثبت باشــــد ، تزریق آمپول روگام بعد از نمونه گیري قبل از 72 ساعت ضروري است.
3 -فرد پس از نمونه گیري ممنوعیتی از نظر تغذیه ندارد.
4 -استحمام 48 ساعت بعد از آمنیوسنتز بلامانع است.
عوارض احتمالی آمنیوسنتز چیست؟
آمنیوسنتز با خطراتی همراه است که صدمه دیدن جفت ، جنین و عفونت از جمله عوارضی هســـــنتد که ممکن است ادامه بارداري را به مخاطره اندازند. پزشک سـعی می کند در هنگام نمونه برداري این احتمال را به حداقل برسـاند.
احتمال سـقط جنین به علت نمونه گیري از جنین حدود یک تا سه درصد گزارش شده است. پس از آمنیوسنتز تا چه زمانی باید استراحت کرد؟ بعد از پایان آمنیوسنتز مادر باید حدود 20 دقیقه استراحت کند.
با توجه به احتمال سقط جنین و ایجاد لکه بینی یا آب ریزش ، استراحت پس از نمونه برداري به مدت 48 سـاعت توصـیه می شود ( خانم هایی که سابقه سقط و خونریزي دارند بهتر است چندین روز استراحت نمایند ).
سپس دو هفته از انجام کارهاي سنگین خوداري شود و فرد فقط کارهاي شخصی و سبک انجام دهد. در صورت افزایش مقدار خونریزي استراحت کرده و در صورت لزوم با پزشک مربوطه تماس بگیرد.
آزمایشگاه با مایع آمنیون چه کار می کند؟
نمونه ابتدا توسط کارشناسان آزمایشـگاه بررسی و اگر آلودگی به خون مادر زیاد نباشد کشــت داده می شود و در بعضــی موارد سلول هاي جنینی از مایع جدا و تخلیص DNAصورت می گیرد.
در مواردي ممکن است از خانم خواسـته شـود که نمونه تکرار شود. نمونه کشــــت داده شده معمولا دو هفته زمان نیاز دارند تا به اندازه کافی رشد کنند. از سلول هاي رشد داده شده براي تهیه DNAو یا کاریوتایپ استفاده شود.
آیا بعد از آمنیوسنتز از جنین انجام سونوگرافی براي سلامت جنین توصیه می شود؟
بله ، ده روز بعد از بیوپسی انجام سونوگرافی جهت بررسی سلامت جفت و جنین ضروري می باشد. در چه مواردي ممکن است آمنیوسنتز تکرار شود؟
1 -نمونه رشد نکند.
2 - آلودگی میکروبی نمونه
3 -رشد نمونه کند باشد و زمان تشـخیص را به تاخیر اندازد ( مصـرف دارو توسط مادر یکی از دلایل رشد کند سلول ها می باشد).
4 -آلودگی شدید به خون مادر که در تشخیص اختلال ایجاد کند. 5-کافی نبودن نمونه براي انجام آزمایش و فرصت کم براي انجام کشت سلولی.

نام تست یا آزمایش مورد نظر خود را جستجو نمایید .